YATONBAAL
ytnb*l (fen/pun), Ithumbal (lat).
Betekenis: door Baal gegeven of Baal geeft.
De
naam komt niet erg veel voor.
Fenicisch 1x, Punisch 54x, Neopunisch 2x.
In de
afgekorte vorm als Yaton komt de naam ook voor:
Fenicisch 1x, Punisch 16x, Neopunisch 1x.
Er
zijn ook weer enige verschrijvingen in de inscripties, zoals YTB*L, YTNBL.
Zie:F.L.Benz in: Personal Names in the
Phoenician and Punic Inscriptions, Rome,
Biblical Institute
Press, 1972.
Zie:
K.Jongeling, Names in Neo‑Punic Inscriptions, 1984, R.U.Groningen.
Er
zijn geen historische persnen met die naam bekend.
In
Romeinse cijfers de volgorde alhier.
Yatonbaal I
Uit
de 4e eeuw v.C is een inscriptie op een steen (46x35cm) beschikbaar uit
Tharros op Sardinië. Zie: Amadasi blz 97. Als we de creatie van de
inscriptie op
c.350
v.C mogen stellen, dan ziet de stamboom er als volgt uit:
c.400 *bd' abdo
V
c.375 ytnb*l yatonbaal
V
c.350 'drb*l adirbaal
Adirbaal stamt uit Tharros, maar daar hoeven zijn vader en grootvader
niet
noodzakelijkerwijs ook vandaan te komen.
Yatonbaal
II
In
Lapethos op Cyprus komen we een inscriptie tegen, waar we o.a. de
chronologische bijzonderheden tamelijk goed kunnen traceren. Deze
Yatonbaal is
een
priester van de koning Abdasjtarte en de zoon van Gerasjtarte. De godin
Asjtarte beheerst de familie, want die naam komt in de diverse
persoonsnamen
naar
voren. Het zal een familie van priesters voor Melqart en Asjtarte zijn
geweest.
De
wijding wordt gedaan in het 11e jaar van Ptolemeus II van Egypte, die
toendertijd over Cyprus heerste. Bovendien valt te lezen, dat het
gebeurde in het
33e
jaar van het volk van Lapethos. We komen dan uit op het jaar 274 v.C en
niet
250 v.C, zoals Magnanini op blz 124 aangeeft. Het is een vrij lange
inscriptie, die veel detailinformatie geeft. Hierbij een wat vrije
vertaling om
de
tekst enigszins leesbaar te maken en waarbij hopenlijk de wezenlijke
betekenis geen geweld wordt aangedaan.
"Wijdingsbeeld voor de welvaart. Dit beeld is een geloftebeeld. Ik,
Yatonbaal,
chef
van het land, zoon van Gerastarte, chef van het land, zoon van
Abd[astarte], chef van het land, zoon van [Abdo]siris, zoon van
Gerasjtarte, zoon
van Sjillem,
afkomstig van Karmel, heeft in het het heiligdom van Melqart een
aandenken opgericht voor de levenden in mijn naam bij de nieuwe maan van
ZBH.SjSjM in het 11e jaar van de heer koning Ptolemeus, zoon van de heer
koning
Ptolemeus,
namelijk in het 33e jaar van de burgers van Lapethos, gerealiseerd
door
de priester van de heer koning Abdasjtarte, zoon van Gerasjtarte, chef van
het
land, afkomstig van Karmel. En in de maand MP* van het 3e jaar van de
koning
Ptolemeus, zoon van de heer koning Ptolemeus, die tijdens het leven van
mijn
vader het wijdingsborstbeeld in brons heeft geplaatst in het heiligdom van
Melqart. En in de maand van P*lt in het 5e jaar van de koning Ptolemeus,
zoon
van
de heer koning Ptolemeus werden tijdens het leven van mijn vader vele
dieren uit het gebied van de vlakte van Narnaka geofferd en gewijd aan
mijn
heer
Melqart. Dit fonteinbekken is gemaakt voor en het altaar is gewijd aan mijn
heer
Melqart door mijn leven van mijn nakomelingen dag na dag en door de
wettelijke erfgenamen en zijn echtgenote hopen wij op een nageslacht bij
de
nieuwe maan en de volle maan, maand na maand, altijd, zoals voorafgaand,
conform
vermeld op de bronzen tafel. Zo heb ik geschreven en vastgelegd op de
muur, dat
dit
tot mijn welbevinden zal bijdragen. En gemaakt hierboven is de versierde
deur
en die werd bekleed met zilver tot een gewicht van 3 en 2 kr, gewijd aan
Melqart. Bescherm en vaar wel voor mij en mijn nazaten in deze
herinnering dit
aandenken van mijn Melqart, zodat hij een afstammeling moge
begunstigen."
De
stamboom ziet er als volgt uit:
c.375 sjlm sjillem
V
c.350 gr*sjtrt gerasjtarte
V
c.325 *bd']sr abdosiris
V
c.300 *bd[*sjtrt abdasjtarte
V
gr*sjtrt=priester
282‑280 gr*sjtrt gerasjtarte V
V
*bd*sjtrt=koning
274 ytnb*l yatonbaal
Zowel
Sjillem in c.375 als Gerasjtarte, de priester, komen uit Karmel in Israël.
Yatonbaal bemoeit zich met de verfraaiing van de tempel voor Melqart en
smeekt
hem
om te zorgen, dat hij maar nakomelingen krijgt.
Zie
ook Mentz blz 29‑31.
Yatonbaal III
Op een
bilingue (Grieks/Fenicisch) te Piraeus uit de 3e eeuw v.C komt een
Yatonbaal voor. De wijding is voor Asept, dochter van Esymselem
(Esjmoensjillem), afkomstig van Sidon. Yatonbaal blijkt de zoon van
Esjmoensilloh(?) te zijn en hoofd van de priesters voor Nergal en hij
verricht
de
wijding voor Asept. Zie Magnanini blz 137. KAI 59 1/2. Krahmalkov noteert
Esjmoenhalos ('sjmnh.ls.)! Er heeft hier iemand de letters zitten
verwisselen!
c.275 'sjmnsjlm {essymselem} 'sjmns.lh esjmoensaloh
V
V
c.250 'spt {asept} ytnb*l yatonbaal
Het
wordt niet duidelijk, of er een familierelatie is tussen Asept en Yatonbaal.
Verder is opmerkelijk het internationale karakter van de inscriptie:
1.bilingue, dus ook in dit geval voor een deel in het Grieks opgesteld.
2.de
inscriptie wordt gemaakt te Piraeus bij Athene.
3.Asept/Esjmoensjillem komen uit Sidon.
4.Yatonbaal is het hoofd van de priesters van Nergal (Babylonische
godheid!).
Yatonbaal IV
De
naam komt voor in een Neopunische inscriptie uit Lepcis Magna (N 18 bij
Jongeling blz 175).
Yatonbaal V
De
naam komt voor in een Neopunische inscriptie uit Cirta (N 25 bij Jongeling
blz 175).
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
Zie
ook de omkering van de naam BAALYATON. Een naam, die veelvuldiger voorkomt
en
bovendien historische personen betreft.
ncfps
